<<
>>

§ 3. Сгварэнне часовых напвмчайнмх органаў

У існуючай сітуацыі кіраўніцтву рэспублікі даводзі- лася прымаць новыя намаганні і шукаць новьш сродкі і формы барацьбы з навіслай небяспекай. Як і ў інтттых выпадках, на першае месца стала задача канцэнтрацыі баявых сіл і цэнтралізацыі кіравання ходам барацьбы з тэрарызмам.

За гады грамадзянскай вайны кіруючая партыя набыпа вялікі арганізацыйны вопыт сканцэнт- равання намаганняў з мэтай вырашэння ваенна-палітыч- ных задач. Для авалодання становішчам з вясны 1921 г. на ўзроўні паветаў ствараюцца спецыяльныя органы. Створаныя ў маі 1921 г. павятовыя і рэспубліканская камісіі па барацьбе з бандытызмам праз некалькі месяцаў давялося скасаваць: мера аказалася недастатковай. Усё больш рабілася відавочным, што ў барацьбе з добра ўзброенымі мабільнымі фарміраваннямі не абысціся без выкарыстання буйных узброеных сіл. У ліпені Рэўваен- саветам РСФСР быў створаны Рэвалюцыйны ваенны савет Мінскага раёна ў саставе камандуючага войскамі 16-й арміі I. П. Убарэвіча (удзельніка ў падаўленні сялян- скага паўстання ў Тамбоўскай губерні), наркома па ваенных справах ССРБ I. А. Адамовіча і старшыні Надзвычайнай камісіі Беларусі Я. К. Ольскага. Рэаргані- зацыю ўхваліў галоўнакамандуючы ўсімі ўзброенымі сіла- мі РСФСР.

Рэўваенсавет Мінскага раёна сканцэнтраваў у сваіх руках усё ваенна-аператыўнае і палітычнае кіраўніцтва. У яго распараджэнні знаходзілася некалькі армейскіх ды- візій, у тым ліку кавалерыя, часці асобага прызначэння, міліцыя. Мінскі рэўваенсавет, які распаўсюдзіў сваю ўладу на тэрыторыю ССРБ, дзейнічаў ва ўзаемадзеянні з Цэнтральным Бюро КП(б)Б.

У кожным з шасці паветаў рэспублікі замест камісій па барацьбе з бандытызмам былі створаны баявыя ўчасткі пад кіраўніцтвам вопытных прафесіяналаў. Каб цясней злучыць ваенна-аператыўныя дзеянні з іншымі мерамі барацьбы, у паветах былі створаны яшчэ і палі- тычныя камісіі баявых участкаў. Узначальваў паліт- камісію старшыня паветвыканкома.

Яе членамі быпі сакратар павятовага камітэта партыі, старшыня павя- товага палітбюро, начальнік і камісар баявога ўчастка. З\'яўляючыся вышэйшым органам улады ў павеце, паліткамісія падпарадкоўвалася Рэвалюцыйнаму ваен- наму савету Мінскага раёна. Паліткамісіі пасыпалі сваіх упаўнаважаных у ваенныя гарнізоны на правах прадстаў- нікоў вышэйстаячай улады і адначасова памочнікаў начальнікаў гарнізона па палітычнай часці.

Спалучаючы ў сваіх руках усе рычагі ўлады і ідэалагічнага ўздзеяння ў павеце, паліткамісіі закліканы быпі служыць органамі ўзгаднення ваенных намаганняў з мерамі адміністрацыйнымі, арганізацыйнымі і палітыч- нымі. У пастанове аб паліткамісіях Прэзідыум ЦВК ССРБ звяртаў асаблівую ўвагу на правядзенне агіта- цыйнай і растлумачальнай работы сярод насельніцтва.

У жніўні 1921 г. у сувязі з напружанасцю (асабліва ў СуражскІм і ВеліжскІм паветах), якая павялічвалася, адбыпася падобная рэарганізацыя ў Віцебскай губерні. Губернская камісія па барацьбе з бандытызмам быпа заменена Рэўваенсаветам Віцебскага раёна. Трэба быпо стварыць таксама Паўнамоцную камісію па барацьбе з бандытызмам на Заходнім фронце, тэрытарыяльная сфера дзейнасці якой, згодна з Пастановай Прэзідыума УЦВК, зацверджанай 18 жніўня 1921 r., распаўсюдж- валася на Беларусь і Смаленскую губерню.

Прымаліся меры па ўмацаванню мясцовых дзяржаў- ных органаў міліцыі. Паводле даных Наркамата ўнутра- ных спраў ССРБ (у той час ён кіраваў арганізацыйнай дзейнасцю мясцовых Саветаў), у 116 валасцях рэспублікІ працаздольных валвыканкомаў і рэўкомаў было толькІ 56, «непрацаздольных і недастаткова вытрыманых» — 46, зусім слабьгх, якія патрабавалі неадкладнага змянення, — 14. He хапала канцылярскіх работнікаў.

Для ўмацавання павятовага і валаснога звёнаў савецкага і партыйнага апарату з Мінска камандзі- раваліся на месцы вопытныя работнікі. Амаль напалову быў абноўлены састаў сельскіх Саветаў. У сваю чаргу Масква накіроўвала ў Беларусь ваенных і партыйных арганізатараў, якія мелі вопыт барацьбы з мяцяжамі.

I. С. Унпшіхт, які стаў членам Рэўваенсавета Мінскага раёна, прыбыў у Мінск з паста намесніка ВЧК, удзельнічаў у падаўленні Тамбоўскага паўстання.

Пасля пераходу да мірнага будаўніцтва насельніцтва было асабліва адчувальнае да далёка нярэдкіх фактаў беззаконнасці, самавольства з боку службовых асоб. Дэкрэт урада ССРБ ад 23 красавіка 1921 г. аб парадку правядзення канфіскацыі і рэквізіцый павінен быў змякчыць адносіны, што абвастрыліся паміж сялянамі і ўладаю. Уводзіліся больш строгія правілы, якія даты- чыліся адміністрацыйных спагнанняў. Была ўзмоцнена ўвага да скаргаў насельніцтва.

У сукупнасці прынятых мер рашаючае значэнне для пераадолення крызісу мела, несумненна, замена харч- развёрсткі харчпадаткам. У красавіку 1921 г. Барысаўскі, БабруйскІ і МазырскІ паветы атрымалі права свабоднага абмену прадуктамі — хлебам, збожжам, фуражом. 14 мая ўрад Беларускай рэспублікі прыняў дэкрэт аб свабодным абмене прадуктамі сельскай гаспадаркі і саматужнай прамысловасці. Гэта азначала канец харчразвёрсткі, аднаго з устояў ваеннага камунізму. 3 гэтага часу селянін пасля выканання харчпадатку мог сам распараджацца лішкамі сельскагаспадарчых прадуктаў — вынікамі сваёй нялёгкай працы, але, прыціснуты адміністрацыйна- камандным прэсам ваеннага камунізму, ён не адразу адчуў рэальную абарону яго гаспадарчых інтарэсаў дзяржавай.

<< | >>
Источник: В. А. Круталевіч, I. А. Юхо. ГІСТОРЫЯ ДЗЯРЖАВЫ I ПРАВА БЕЛАРУСІ (1917-1945 гг.). MIHCK «БЕЛАРУСКАЯ НАВУКА». 2000

Еще по теме § 3. Сгварэнне часовых напвмчайнмх органаў:

- Авторское право - Аграрное право - Адвокатура - Административное право - Административный процесс - Антимонопольно-конкурентное право - Арбитражный (хозяйственный) процесс - Аудит - Банковская система - Банковское право - Бизнес - Бухгалтерский учет - Вещное право - Государственное право и управление - Гражданское право и процесс - Денежное обращение, финансы и кредит - Деньги - Дипломатическое и консульское право - Договорное право - Жилищное право - Земельное право - Избирательное право - Инвестиционное право - Информационное право - Исполнительное производство - История - История государства и права - История политических и правовых учений - Конкурсное право - Конституционное право - Корпоративное право - Криминалистика - Криминология - Маркетинг - Медицинское право - Международное право - Менеджмент - Муниципальное право - Налоговое право - Наследственное право - Нотариат - Обязательственное право - Оперативно-розыскная деятельность - Права человека - Право зарубежных стран - Право социального обеспечения - Правоведение - Правоохранительная деятельность - Предпринимательское право - Семейное право - Страховое право - Судопроизводство - Таможенное право - Теория государства и права - Трудовое право - Уголовно-исполнительное право - Уголовное право - Уголовный процесс - Философия - Финансовое право - Хозяйственное право - Хозяйственный процесс - Экологическое право - Экономика - Ювенальное право - Юридическая деятельность - Юридическая техника - Юридические лица -