[L]
LAEDERE —Qui iure suo utitur, neminem Pit [Кто пользуется своим правом, никому не причиняет вреда, ем. Scaev. 1). 2. Ій, З рг.|: см. тж. capere; ius commune; inaies- tas: pactio if.: praecepta.
LATIUM — ... maius est L.. cum et hi. qui decuriones leguntur, et ei. qui honorem aliquem aut magistratum gerunt, civitatem Romanam consecantur; minus t.. est, cum hi tantum, qui vel magistratum vel honorem gerunt, ad e. R. perveniunt \\L. в широком смысле слова: р. гражданство получает и тот. кто может быть избран декурпоном или занимает какой-либо пост или должность: L. в более узком смысле: только ют. кто занимает одни из высших постов или должностей, (іаі 1. 96J.
LEGATUM est donatio testamento relicta [Легат -- дар, оставленный по завещанию. Mod. 1). 31. 36|.— Л. est delibatio hereditatis. qua testator ex eo. quod universum heredis foret, alicui quid collocatum oelil I Легат — вычег из наследства (которое в целом достанется наследнику), посредством которого наследодатель хочет одарить кого либо. Flor. 1). .30, 116 рг.|. --- L.est quo
legis modo, id est imperative, testamento relinquitur. Xam ea, quae precativo modo r-un- tur, fideicommissa vocantur [L.— то, что оставлено в завещании наподобие закона, т. е. в виде наказа: f. — то, что оставлено в виде просьбы-’. Ulp. Reg. 24. 1J. — ... 1-а non debentur, nisi deducto aere alieno aliquid supersit [Легат причитается только в том случае, если что либо остается после вычета долгов. Ulp. D. 35. 2. 66. 1|. ... si testamenti facti tempore decessisset testator, inutile foret, hi l. quandocumque decesserit. non valere [Легат, недействительный во время установления завещания, недействителен всегда (т. и. regula Catoniana). Lel. D. 34. 7.
1 pi\'.]. — См. тж. captatorius; habere; testator.
LEGES — .Xeque l. neque senatus consulta ita scribi possunt, ut omnes vasus qui quandoque inciderint comprehendantur.
sed sufficit ea quae plerumque accidunt contineri [Ни законы, ни еснатусконеу.іьты не могу т быть написаны таким образом, чтобы они охва тывалн все случаи, которые когда-либо воз пикнут, но достаточно, чтобы они включали в себя то. что случается большей частью. ІнІ. 1). 1, 3. К) — — artieulus\\: вар.: Iura constitui oportet in his quae plerumque accidunt. non quae praeter expeclat ionem [Pomp. I). 1. 3. 3| ; Ex his. quae forte uno aliquo casu accidere possunt, iura non const ituuntur [(-el. D. 1. 3, 4|.— ... semper quasi hoc legibus inesse eredi opportel. ut ad eas quoque personas el ad res pertinerent, quae quandoque similes erunt [Законам свойственно то, что они распространяются на лица и на дела, которые в будущем будут подобны нынешним. Tertul!. П. 1, 3, 271. —/.. nulla alia ex causa nos tenent, quam quod iudicio populi receptae sunt [Законы связывают нас лишь потому, что они были приняты но решению народа. Ini. D. 3, 32. 1[. — Л. intellegi ah omnibus debent [ Законів должны быль понятны каждому. L. 1. 14. 9 (454)). — Х\'оп est novum, ut priores l. ad posteriores trahuntur I Нет ничего нового в том. чтобы распространять прежние законы па позднейшие. Paul. D. I, 3, 26J. -Sed el posteriores i. ad priores pertinent, nisi contrariae sint. idque multis argumentis probatur | Но п позднейшие законы соотносятся с более ранними, сели только они им нс противоречат, и это доказывается многими аргументами. Paul. D. 1. 3, 2Н[. - Ea. quae contra l. fiunt, pro-От Август ні казанное в форме фидецко- мисеа можно бі.і.ю истребовать в экстраординарном порядке I. течением времени (,). приобретает ту же сц.п. иіо и легат.
infectis habenda sunt | Что совершается вопреки законам, считается несделанным. С. 1.
2. 14. 4 |47О)[.— Privatarum cautione l-ibus пап esse refragandum | Обещания частных лиц не должны противоречить законам. Рар. I). 35. 2. 15. 1|. — 1I.. regulam tradentes, nihil superfluum admittere solent [Законы, определяющие правило, обычно не допускают ничего лишнего].
-См. тж. articulus; benignus; confessus: consuetudo fr. 37 н д.: desuetudo: existimatio: iudicare; ius fr. 2 и д.: mos; omittere: pactum if.: postliminium: res fr. 38: scire: verbum fr. G. 1: vis if.Lex — est quod populus iubet atque const i luit I (Закон): то. что предписывает и уста навливает народное собрание, Gai 1, 3 ( гам же приведены аналогичные определения терминов: plebiscitum. senatusconsultum,
const it ut ia principis)]. b. est generale ius-
sum populi aut plebis, rogante magistratu | : общее повеление (народного собрания) граждан ipopulh или плебеев iplebis} по призыву магистрата. Capito у Geli. N. Л 10. 20. 2|.— L. est commune praeceplum. virorum prudentium consultum... communis rei publicae sponsio | : общее предписание, решение мудрых мужей, общий обет гос-ва. Pap. D. 1. 3. 1]. — l.eyis virtus haec est imperare vetare permittere punire | Закон имеет власть повелевать, запрещать, разрешать. наказывать. Mod. 1). I. 3. 7]. — Сит I. in praeteritum quid indulget. in futurum vetat I Когда закон нзвипяс г что-либо в прошлом. он запрещает ото на будущее. 14р. D. 1. 3. 22J. — Duobus negativis verbis quasi permittit l. magis quam prohibuit |Двумя отрицательными словами закон как бы больше разрешает, чем запрещает. Servins у Gai I). 50. 10, 237 I. —Contra legem facit, qui id f. quod l. prohibet, in fraudein vero, qui salttis verbis legis sententiam eius circumvenit Против закона ic. l.i поступает\' тог. кію делает то. что запрещено законом: в обход закона ((./.) поступает тот. кто. сохраняя слова закона, обходит его смысл. Paul. Г). 1.
3. 29|. - L. posterior derogat priori | Прежний закон отменяется последующ нм законом (если ТОТ ему прот иворечит) I .
"/,. magis specialis dicitur in qua utilitas maior invenitur | Закон, содержащий большую пользу, считается более частным іболее специальным I j. — Dura I. sed l. [Суров закон, но закон (поэтому его нужно соблюдать в любом случае), см. 14р. 1). 40. 9. 12. 1|. — См. тж. alienus: alter; consuetudo; crimen\'; defendere; derogare; dies: fraus il.: interpretatio; iudex fr.
15. 1 и далее; iurisdic- tio; legatum fr. I; mens: munus fr. 214: obligatio; pars if.: poena\' : praetor; princeps: prohibere: quaestio: relegatus: res fr. 38: restituere fr. 17,3, 1: sanctio; usucapio; utilitas: vetustas; voluntas fr. 22 pr.LIBER populus est is. qui nullius alterius populi potestati est subiectus [Свободен гот народ, который не подчиняется власти никакого другого народа (государства). Ргос. П. 49. 15. 7. 1]: см. тж. consilium if.: corpus; filius if.: heres fr. 15.3; ingenui; iniquus fr. 2: matrimonium; nusciturus: perfuga: persona: postliminium: praedia: punire: statuliber: stuprum: tutela.
Liberi Cum legitimae nuptiae factae sint, patrem l. sequuntur: vulgo quaesitus matrem sequitur |B законном браке (с точки зрения правового положения I законнорожденные дети наследуют отцу, внебрачные дети матери. Cl. I). 1. 5. 19|: ... вар.: . поп
matris, sed patris familiam sequuntur. — ... omnia, quae nostra sunt, l-s nostris ex voto paramus | Мы желаем, чтобы вес. принадлежащее нам. досталось нашим детям. Tryph. I). .38. 2. 50. 2j. — Interest nostra animum l-orunt nostrorum non corrumpi |Мы заинтересованы в том. чтобы дух наших детей не был развращен. Рані. Г). 11. .3. 14. lj. Si quis praegnantem uxorem reliquit, non videtur sine l-s decessisse [ Кто оставил после себя беременную супругу, гог не умер бездетным, Cel. I). 50. 17. 187 |. — См. тж. filius; nasci; potestas.
Libertas est naturalis facultas eius quod cuique facere libet, nisi si quid vi aut iure prohibetur (Свобода есть естеств. возможность делать то. что хочется, если этому не препятствует насилие или право, f lor. I). 1. 5. 4 pr.j. — /,. omnibus rebus favorabilior est [Свобода ценится выше всего. Gai L). 50. 17. 122|. /..inaestimabilis res est [Свобода не поддается никакой оценке, Paul. Г). 50. 17. 100|: вар.: /,. pecunia lui non potest [lip. I). 40. 7. 9. 2|. Infinita est aestimatio l-tis et necessitudinis [Безгранична ценность свободы п родства (поэтому всему, что с ними связано, следует отдавать предпочтение).
Рані. I). 50. 17, 17G, 1]. -- causa publica censetur, поп privata |Свобода считается дедом общественным, а не частным).--- См. тж. rapitis deminutio: dubius if.: heres fr. 15.3; liber: manumissio: statuliber.Libertini sunt, qui ex iustu servitute manumissi sunt [ ( Вольноотпущенники): отпущенные на свободу из законного рабства. Gai Г). 1. 5. б I.
LICERE — Хоп omne quod l-t honestum est I Не все. что дозволено, достойно уваже пня. Paul. D. 50. 17. 144 рг.[: см. тж. acceptilatio: artio I г. 1: actor; rrirrumvenlio: domus: fruelus if.: gerere if.: matrimonium: plus:
407
Ll MEN
possessio fr. 4: solvere Ir. 46: suus; vis il.: Vo/llIltUS I’r. \'22 pr.
LIGN\'U.VI materia.
LIS ггяжба. судебное дело) — infitianda crescit in duplum |Прн отрицании пековой претензии стоимость предмета спора удваивается іс.м. Paul. I). 12. 2. ЗО pr.l - II. infitiari]: см. тж. actio Ir. 1: desistere: impensae; instrumentum: iudex l\'r. 15. I: transigere. vetustas.
Litis contestatio — Ante litem e-am dare debitorem oportere, post I. e. condemnari o.. post condemnationem iudiealuni facere о. | До I. c. (засвидетельствования niopal должник обязан платить, после І. с. он должен бы ть присужден, после присуждения должно быть выполнено судебное решение, (іаі 3. 180].— .Von sold deterior ronilieio fieri eorum, qui litem e-ti sunt, quam si non essent, sed plerumque melior j Положение roro, кто вступил в /. c.. не хуже. а. скорее, лучше, чем у roro, кто так не сделал. Paul. 1). оО. 17. 861. — (7м. тж. persecutio: reus.
LITUS publicum est ealenus. qua maxime fluctus exaestuat [Обществ. ІнубличныйІ берег простирается до .места, куда доходи г самый высокий іірнлнв. (.assius у lav. I), oil. 16. 112]: вар.: /fsl autem l. maris, quatenus hibernus f. maximus excurrit [1. 2. I. 3 j.
С.м. тж. communis.
LOCUPLES est. qui satis idonee liabet pro magnitudine rei. quam actor restituendum esse petit [: обладающий дос таточным сос тоянием но сравнению с суммой, которой добивается истец, (іаі I).
50. 16- 23 4. I]. Xalura aequum est neminem eum alterius detrimento et iniuria fieri l-tiorem [ Естественно іи) справедливо, что никто не доджей обогащаться в ущерб другому. Pomp. I). 12, 6. 14].Locus esl non fundus, sed porlio aliqua fundi: ,.fundus“ autem integrum illiquid est. et plerumque sine villa ,.1-m" accipimus... el modicus I. possit f. diei, si f-i animo eum Imbuimus. .Xon etiam magnitudo l-m a /-o separat. sed nostra affectio |L. імеето) — не земельное владение, а часть его. Земельное владение — нечто целое, как правило, место бед загородного дома: и незначительное место можно назвать земельным владением, если мы считаем его таковым. Не величина различает место н земельное владение, а наше желание. UIp. I). 50. 16. 00 рг.|,— Purus I. dicitur, qui neque sacer neque sanctus esl neque religiosus ] : .место, не имеющее культового назначения пли обозначения ітакого.
как s.. s.. с.). UIp. H. II. 7. 2. 4[. — Publici 1-і appelatii) ... Labeo definii, ut et ad areas et ad insutas el ad agros et ad vias publicus itineraque p-а pertineat |K числу L p. относятся также открытые прос і ране тва. ос трова. поля, обществ, дороги и пути. L. у Lip. U. 43. 8, 2. 3|. — L. facit, ut idem vel furtum vel sacrilegium sit el capite luendum vel minore supplied) [Место имеет значение, когда нужно определить, идет ли речь о /. пли s. и будет ли назначена смертная казнь или более мягкое наказание. С,laud. Sal. D. 48. 19. І (і. 4].— L. regit actum [Каждое
юрид. действие должно руководствоваться местным нравом). -См. тж. absens: enusu fr. 129. 1: conventio: crimen, fr. 16: exilium; [urium fr. 184: hereditas fr. 13. 5: iniuria fr. 225: lumen: mora: nocere: poena\': pretium: recipere: relegatus: statuliber: testamentum ; universitas; voluntas fr. 19 pr.
LUCRUM---- Xeque /. intellegitur nisi
omni damno deducto, neque damnum nisi
o. l-o d-o j Прибыль подразумевается только c вычетом всех убытков, убытки — только с вычетом всей прибыли. Servius у Paul. I). 17. 2. 30]. — Aequum esl. ut cuius participavit participet el damnum | Справедливо, чтобы участвующий в прибыли участвовал п в убытках. UIp. D. 17. 2. 551.—Quotiens utriusque causa 1-і ratio vertitur, is praeferendus e.sl. cuius in I. causa tempore praecedit I Если двое претендуют на одну и ту же вещь на правовых основаниях, связанных с прибылью. преимущество имеет тот. чье основание является более ранним. Ilerm. I). д0. 17. 98]. Хеша ex aliena iactura l. facere debet I Никто не должен наживаться на чужом ущербе. Paul. D. 5. 3. .381 : вар.: .V. debet І-агі ex a-о damno [(iai L). 4. 3. 28]: — ... bono et aequo non conveniat aut l-ari aliquem eum damno ulterius aut damnum sentire per alterius I. [ Pomp. D. 23. 3. (i. 2].
Lucrativa eausa — dicitur и luero originem trahens, licet damnum afferent ] Как утверждают. I. c. it. e. основание приобретения. предназначенное только для обогащения приобретающего, который не предоставляет компенсацию из своего состояния) происходит от I. Iприбыль), хотя п приносит убыток]. — См. тж. causa: itotus fr. 17. 4: furtum; melior: obscurus if.: petitor: tutor fr. 58 pr.; usurae.
LUMEN — id est. ut caelum videretur ... prospectus etiam e.r inferioribus locis est. /. ex i-e l-o esse non potest \\l.: возможность видеть небо: p. возможен и со сравнительно низко расположенных мест, где /. отсутствует. Alfenus у Paul. f). 8. 2. І(і|.