Титул XXII. Об обязанностях асессоров
1. Павел в отдельной книге «Об обязанностях асессоров». Должность любого асессора, занимая которую юристы выполняют свои обязанности, складывается из таких примерно дел, как судебные расследования, судебные требования, письменные ходатайства, эдикты, декреты, письма.
2. Марциан в 1-й книге «Обуголовных судах». Вольноотпущенники могут быть асессорами. Также и лицам, опороченным законом, не запрещается быть асессорами, однако я считаю, что они не могут исполнять обязанности асессора, а также, как передают, это установлено каким-то императорским декретом.
3. Мацер в 1-й книге «Об обязанностях презида». Если одна и та же провинция, будучи впоследствии разделена, окажется под властью двух президов, например Германия, Мезия, (то) тот, кто ведет происхождение из одной части, может быть асессором в другой. Он не представляется (мне) исполняющим обязанности асессора в своей провинции[108].
4 Papinianus libro quarto responsorum Diem functo legato Caesaris salarium comitibus residui temporis, quod a legatis praestitutum est, debetur, modo si non postea comites cum aliis eodem tempore fuerunt. Diversum in eo servatur, qui successorem ante tempus accepit.
5 PAULUS libro primo sententiarum Consiliari eo tempore quo ad- sidet negotia tractare in suum quidem auditorium nullo modo concessum est, in alienum autem non prohibetur.
6 Papinianus libro primo responsorum In consilium curatoris rei publicae vir eiusdem civitatis adsidere non prohibetur, quia publico salario non fruitur.
4. Папиниан в 4-й книге «Ответов». Когда умирает легат цезаря, его комитам следует заплатить жалованье за время, оставшееся до конца срока, на который они были назначены легатом, при условии, что они не служили в оставшееся время в качестве комитов кому-либо еще. Другое дело, если легат передал свои полномочия преемнику еще до окончания их срока.
5. Павел в 1-й книге «Сентенций». Советникам ни в коем случае не разрешается заключать сделки перед тем трибуналом, где они заседают, но им не запрещается делать это перед другим трибуналом.
6. Папиниан в 1-й книге «Ответов». В совете куратора города не запрещается заседать мужу из того же самого города, поскольку он не получает государственного жалованья.
LIBER SECUNDUS
I. DE IURISDICTIONE
1 Ulpianus libro primo regularum Ius dicentis officium latissimum est: nam et bonorum possessionem dare potest et in possessionem mittere, pupillis non habentibus tutores constituere, iudices litigantibus dare.
2 Iavolenus libro sexto ex Cassio Cui iurisdictio data est, ea quoque concessa esse videntur, sine quibus iurisdictio explicari non potuit.
3 Ulpianus libro secundo de officio quaestoris Imperium aut merum aut mixtum est. Merum est imperium habere gladii potestatem ad animadvertendum facinorosos homines, quod etiam potestas appellatur. Mixtum est imperium, cui etiam iurisdictio inest, quod in danda bonorum possessione consistit. Iurisdictio est etiam iudicis dandi licentia.
4 Idem libro primo ad edictum Iubere caveri praetoria stipulatione et in possessionem mittere imperii magis est quam iurisdictionis.
5 Iulianus libro primo digestorum More maiorum ita comparatum est, ut is demum iurisdictionem mandare possit, qui eam suo iure, non alieno beneficio habet:
6 Paulus libro secundo ad edictum et quia nec principaliter ei iurisdictio data est nec ipsa lex defert, sed confirmat mandatam iurisdictionem. Ideoque si is, qui mandavit iurisdictionem, decesserit, antequam res ab eo, cui mandata est iurisdictio, geri coeperit, solvi mandatum Labeo ait, sicut in reliquis causis.
7 Ulpianus libro tertio ad edictum Si quis id, quod iurisdictionis perpetuae causa, non quod prout res incidit, in albo vel in charta vel in alia materia propositum erit, dolo malo corruperit: datur in eum quingentorum aureorum iudicium, quod populare est. 1. Servi quoque et filii familias verbis edicti continentur: sed et utrumque sexum praetor complexus est.