Титул VI. Пусть вызванные в суд идут или представят поручителей или (иное) обеспечение
1. Павел в 1-й книге «Комментариев к эдикту». Эдиктом установлено, чтобы [поручитель, представленный в обеспечение явки в суд[127],] избирался в зависимости от характера дела из богатых людей, кроме случаев выбора поручителя из числа близких людей; так как в этом последнем случае (претор) приказывает принимать (в качестве поручителя) кого угодно (с точки зрения его имущественного положения), например (поручительство) за родителя или патрона,
2.
Каллистрат в 1-й книге к «Предупреждающему эдикту», а также за патрону или своих детей либо за жену или невестку, потому что в этом случае повелевается принимать любого поручителя. И против того, кто не принимает (поручителя), зная, что тот является ближайшим родственником, применим иск об уплате 50 золотых,3. Павел в 4-й книге «Комментариев к эдикту», потому что из числа родственников (любой) поручитель принимается как обладающий достаточным состоянием.
4 ULPIANUS libro quadragensimo octavo ad edictum Qui duos homines in iudicio sisti promisit, si alterum exhibet, alterum non, ex promissione non videtur eos stetisse, cum alter eorum non sit exhibitus.
VII. NE QUIS EUM QUI IN IUS VOCABITUR VI EXIMAT
1 Ulpianus libro quinto ad edictum Hoc edictum praetor proposuit, ut metu poenae compesceret eos, qui in ius vocatos vi eripiunt. 1. Denique Pomponius scribit servi quoque nomine noxale iudicium reddendum, nisi sciente domino id fecit: tunc enim sine noxae deditione iudicium suscipiet.
2. Ofilius putat locum hoc edicto non esse, si persona, quae in ius vocari non potuit, exempta est, veluti parens et patronus ceteraeque personae: quae sententia mihi videtur verior. Et sane si deliquit qui vocat, non deliquit qui exemit.
2 PAULUS libro quarto ad edictum Nam cum uterque contra edictum faciat, et libertus qui patronum vocat, et is qui patronum vi eximat: deteriore tamen loco libertus est, qui in simili delicto petitoris partes sustinet.
1. Eadem aequitas est in eo, qui alio quam quo debuerat in ius vocabatur: sed et fortius dicendum est non videri vi eximi eum, cui sit ius ibi non conveniri.3 Ulpianus libro quinto ad edictum Quod si servum quis exemit in ius vocatum, Pedius putat cessare edictum, quoniam non fuit persona, quae in ius vocari potuit. Quid ergo? Ad exhibendum erit agendum. 1. Si quis ad pedaneum iudicem vocatum quem eximat, poena eius edicti cessabit. 2. Quod praetor praecepit «vi eximat»: vi an et dolo malo? Sufficit vi, quamvis dolus malus cesset.
4 Paulus libro quarto ad edictum Sed eximendi verbum generale est, ut Pomponius ait. Eripere enim est de manibus auferre per raptum: eximere quoquo modo auferre. Ut puta si quis non rapuerit quem, sed moram fecerit quo minus in ius veniret, ut actionis dies exiret vel res tempore amitteretur: videbitur exemisse, quamvis corpus non exemerit. Sed et si eo loci retinuerit, non abduxit, his verbis tenetur.
4. Ульпиан в 58-й книге «Комментариев к эдикту». Если кто-либо пообещал «представить в суд двоих» (поручителей), то в случае, если одного он приведет, а другого нет, считается, что те не были представлены согласно обещанию, так как один из них не был приведен (в суд).