Титул X. Об обязанностях консула
1. Ульпиан во 2-й книге «Об обязанностях консула». В обязанности консула входит назначение совета для желающих отпускать на волю (рабов). § 1. Консулы предоставляют свободу и совместно и по отдельности, но тот, кто назвал имена (получающих вольную) перед трибуналом одного консула, не может отпустить на волю перед трибуналом другого, поскольку манумиссии являются отдельными.
И в случае, если по какой-либо причине, либо вследствие болезни, либо вследствие какого-либо иного уважительного обстоятельства один из консулов не сможет предоставить свободу, то, как постановил сенат, это сможет сделать другой. § 2. Без сомнения, консул может предоставить свободу перед своим трибуналом собственным рабам, но если бы оказалось, что консулу меньше 20 лет, он не смог бы предоставить свободу перед своим трибуналом, поскольку сам был бы тем, кто в соответствии с сенатусконсультом с учетом (мнения членов) совета рассматривал бы основание (для отпуска на волю) перед трибуналом (своего) коллеги, в случае, если установлено наличие законного основания.
XI. DE OFFICIO PRAEFECTI PRAETORIO
1 Aurelius Arcadius Harisius magister libellorum libro singulari de officio praefecti praetorio Breviter commemorare necesse est, unde constituendi praefectorum praetorio officii origo manaverit. Ad vicem magistri equitum praefectus praetorio antiquitus institutos esse a quibusdam scriptoribus traditum est. Nam cum apud veteres dictatoribus ad tempus summa potestas crederetur et magistros equitum sibi eligerent, qui adsociati participales curae ad militiae gratia secundam post eos potestatem gererent: regimentis rei publicae ad imperatores perpetuos translatis ad similitudinem magistrorum equitum praefecti praetorio a principibus electi sunt. Data est plenior eis licentia ad disciplinae publicae emendationem. 1. His cunabulis praefectorum auctoritas initiata in tantum meruit augeri, ut appellari a praefectis praetorio non possit.
Nam cum ante quaesitum fuisset, an liceret a praefectis praetorio appellare et iure liceret et extarent exempla eorum qui provocaverint: postea publice sententia principali lecta appellandi facultas interdicta est. Credidit enim princeps eos, qui ob singularem industriam explorata eorum fide et gravitate ad huius officii magnitudinem adhibentur, non aliter iudicaturos esse pro sapientia ac luce dignitatis suae, quam ipse foret iudicaturos.2. Subnixi sunt etiam alio privilegio praefecti praetorio, ne a sententiis eorum minores aetate ab aliis magistratibus nisi ab ipsis praefectis praetorio restitui possint.
XII. DE OFFICIO PRAEFECTI URBI
1 Ulpianus libro singulari de officio praefecti urbi Omnia omnino crimina praefectura urbis sibi vindicavit, nec tantum ea, quae intra urbem admittuntur, verum ea quoque, quae extra urbem intra Italiam, epistula divi Severi ad Fabium Cilonem praefectum urbi missa declaratur. 1. Servos qui ad statuas confugerint, vel sua pecunia emptos ut manumittantur, de dominis querentes audiet. 2. Sed et